کودکان در اولین سالهای زندگی ذهنی پر از کنجکاوی دارند. آنها درباره مفاهیم ابتدائی محیط اطراف خود کنجکاو هستند و میخواهند درباره آن هر چیزی را بدانند. یکی از ابزارهایی که به گسترش روحیه خلاقانه و حس کنجکاوی کودکان کمک میکند کتابها است.
انتخاب کتاب مناسب تاثیر زیادی در رشد ذهنی، عاطفی و اجتماعی آنها دارد. کتابها فقط سرگرمکننده نیستند؛ بلکه به آنها در شناخت بیشتر و بهتر خود، احساساتشان و محیط اطراف آنها کمک میکند. عادت به کتابخوانی تاثیر مثبتی دارد که تا سالهای بزرگسالی ادامه دارد. یکی دیگر از تأثیرات مثبت دیگر کتابخوانی، بهوجودآوردن فرصت تعامل و گفتگو بین کودک با والدین و مربیان است. با کمک والدین و والدین، کودکان میتوانند درباره مهارتهایی چون همدلی، دوستی، ادب و شجاعت را در قالب تجربههای روزمره یاد بگیرند.
اگر به دنبال فهرست کتابهای مناسبی برای انتخاب هستید، این مقاله از سایت انتشارات کودکونوجوان نعناع به شما کمک میکند. در این مقاله فهرستی از کتابهای مناسب با موضوعات متنوع را آماده کردیم که برای کودکان جالب است.
نکات مهم در انتخاب کتاب مناسب کودک
در نگاه اول انتخاب کتاب مناسب برای کودکان کار راحتی به نظر میرسد. بااینحال این ژانر ادبی ظرافتهای خاصی دارد که آن را از بقیه ژانرها متفاوت میکند. بهترین راه برای خرید کتاب مناسب توجه به این نکات است. در این صورت توانید مطمئن باشید که کتاب بهتری را انتخاب میکنید.
کودکان کمسنوسال هنگام مواجه با کتابها، ابتدا به تصویر جلد و داخل کتاب نگاه میکنند. آنها جذب کتابهایی با جلد و تصاویر رنگی و بامزه میشوند؛ بنابراین در هنگام خرید به دنبال کتابهایی با رنگ روشن، تصاویر جالب و کارتونی باشید. ترکیب تصاویر با داستان باعث علاقهمندی آنها میشود.
تصاویر اهمیت زیادی در جلبتوجه کودکان دارند؛ اما محتوای کتاب نیز باید متناسب با شرایط کودک باشد. یک کتاب مناسب در عین سرگرمکردن کودک با نیازهای عاطفی، شناختی، مهارتهای ذهنی و دایره لغات او تناسب دارد. کتابی که بیش از حد ساده یا پیچیده باشد، برای کودکان خستهکننده است و به آن توجهی نمیکنند.
یکی از عواملی که اغلب نادیده گرفته میشود، اندازه و وزن کتاب است. کودکان دوست دارند هنگام شنیدن داستان، کتاب را در دست خود بگیرند و صفحات آن را لمس کنند. همچنان دوست دارند کتابهای محبوب خود را همیشه همراه خود داشته باشند. حالا اگر کتابهایشان بسیار بزرگ یا سنگین باشد، در مدت کوتاهی آن را کنار میگذارند.
فهرست کتابهای مناسب کودکان ۴-۳ساله
این فهرست بر اساس پیشنهادهای فعالان حوزه ادبیات کودکونوجوان، باتوجهبه رشد ذهنی، سؤالات و مهارتهای کودکان در این بازه سنی انتخاب شده است. در کتابها به تنوع موضوعی دقت کردیم تا بهترین کتابها از هر ژانری انتخاب شد، بااینحال قبل از خرید کتاب حتماً به موضوع و محتوای آن دقت کنید تا منطبق با سن و نیاز کودکان شما باشد.
مجموعه «درباره احساسات»
معمولاً کودکان در سالهای اولیه زندگی شناخت و درک عمیقی از احساسات خود ندارد. این مسئله در بسیاری موارد باعث احساس استیصال و ناراحتی و برداشت اشتباه در تعامل با دیگران میشود. هرچقدر کودکان زودتر شناخت بیشتری درباره خود پیدا کنند، اعتماد به نفسشان بالاتر میرود. یکی از ابزارهایی که به شکل غیرمستقیم به آنها کمک میکند، کتاب است. مجموعه درباره احساسات توسط انتشارات فنی ایران (کتابهای نردبان) منتشر شده است. هر کتاب از این مجموعه درباره یکی از احساسات اولیهای که کودکان با آن برخورد میکنند.
|
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد جلد | |
|
درباره احساسات |
ایزابل توماس |
هایده کروبی |
انتشارات فنی ایران (نردبان) |
۷ |

مجموعه «من…نیستم!»
کودکان معمولاً از تجربه محیط و احساسات جدید میترسند؛ زیرا احساس ناآگاهی در این باره دارند. یکی از بهترین راهها برای کاهش این احساس ناخوشایند و بهبود تجربه رفتاری کودکان خواندن داستان درباره موقعیتهای مشابه است. مجموعه من. نیستم در هر جلد خود یکی از احساسات و موقعیتهای جدید را توصیف کرده است. کتاب بهگونهای نوشته شده که شما در حین خواندن یا بعد از آن میتوانید با کودک خود درباره آن صحبت کنید.

مجموعه «قصههای دوستی»
این مجموعه ۱۲ جلدی توسط نشر چ منتشر شده است و در هر کتاب به موضوعات مانند همکاری، دوستی، مهربانی و ماجرایی را در قالب دوستی بین حیوانات نشان میدهد. این مجموعه با نقاشیهای جذاب خود بهخوبی توجه کودکان را جلب میکند.

مجموعه «خانوادهی جورواجور»
یکی از بهترین راهها برای آموزش مفاهیم اخلاقی و انسانی در تعامل با سایر افراد، آشنایی با تفاوتهای آنها است. والدین و مربیان در عین نشاندادن این تفاوتها میتوانند مهارت پذیرش تفاوت، مهربانی، دوستی، شجاعت و شکرگزاری را آموزش دهند. مجموعه خانواده جورواجور در هر کتاب خود با استفاده از تصاویر رنگی روایتهای جذابی درباره اعضای مختلف یک خانواده را میگوید. این مجموعه شامل کتابهایی مانند خانوادهی خوشمزه، مامانبزرگ خوشمزه، بابای خوشمزه، بابابزرگ خوشمزه، مامان خوشمزه، تفاوتهای خوشمزه، احساس خوشمزه، ترسهای خوشمزه، خداحافظی خوشمزه، دوست خوشمزه، اشتباه خوشمزه و هدیههای خوشمزه است.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد جلد |
|
خانواده جورواجور |
تاد پار |
سمیرا ابراهیمی |
پرنده آبی |
۶ |

مجموعه «اولین احساسات من»
اگر به دنبال کتابهایی آهنگین با تصاویر شاد و محتوای آموزنده هستید، این مجموعه نشر پرتقال بهترین گزینه است. این مجموعه کتاب به معرفی احساسات مختلف پرداخته است و با زبان ساده مفاهیم را بهخوبی معرفی میکند. این مجموعه به کودک میآموزد که همهی احساسات طبیعیاند و میتوان آنها را شناخت و کنترل کرد
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد جلد |
|
اولین احساسات من |
انتشارات دیکی |
شروین جوانبخت |
پرتقال |
۷ |

مجموعه «تامی الاغه و دوستانش»
روانشناسان کودک همگی بر لزوم آموزش مهارتهای زندگی مانند دوستیابی، حل مشکل و ایجاد احساس اعتمادبهنفس و عزتنفس تأکید میکنند بااینحال آموزش این مفاهیم در سن کم به کودکان کار راحتی نیست. این مفاهیم همگی بسیار انتزاعی هستند. در این شرایط معمولاً کارتون و کتاب بهترین ابزار برای آموزش هستند. استوارت جی. مورفی نویسنده کتاب تامی الاغی با بیان داستانهایی از یک کرهالاغ مهارتهای اجتماعی، هیجانی و جسمی کودکان را به شکل سرگرمکننده آموزش میدهد. در این مجموعه به موضوعاتی مانند پیداکردن دوست جدید، پاسخ مناسب در برابر تمسخر دیگران و معرفی شغلهای مختلف میپردازد.
|
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد جلد | |
|
تامی الاغه و دوستانش |
استوارت جی مورفی |
سینا امینی |
انتشارات فنی ایران (نردبان) |
۱۳ |

گریه نکن خرگوشی
یکی از مهارتهای لازم برای کودکان همدلی و مراقبت از دیگران است. گریه نکن خرگوشی درباره اتفاقی است که یک روز برای خرگوش کوچولو میافتد. خرگوش کوچولو دستش آسیب میبیند و خون میآید. نویسنده در هر صفحه کتاب از کودک میخواهد کاری کند تا خرگوش در نهایت از گریه دست بردارد. تصاویر بامزه و شیوه تعاملی کتاب آن را به گزینهای جذاب تبدیل کرده است.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
گریه نکن خرگوشی |
یورگ موله |
آناهیتا حضرتی |
پرتقال |
۲۴ |

به من نگو مامان
معمولاً کودکان به اتفاقات جدید واکنش خوبی ندارند و دوست دارند همه چیز سریعتر به قبل بازگردد. در این شرایط صحبتکردن تاثیر زیادی ندارد؛ اما داستان سنجابی به نام اتو بهخوبی به کودکان یاد میدهد در برابر اتفاقات غیرمنتظره باید جنگید یا به جنبه متفاوت نگاه کرد. داستان موجودی پشمالوی که ناگهان یک سنجان را مامان صدا میکند، یکی از لطیفترین کتابهای ادبیات کودکونوجوان است.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
به من نگو مامان |
ماریان دوبو |
گیتا رسولی |
زعفران |
۶۸ |

خرسی و حسودی
حسادت یکی از رایجترین احساساتی است که کودکان درگیر آن هستند. در این کتاب از مجموعه کتابهای سفید نشر نردبان خرسی، شخصیت اصلی داستان، یاد میگیرد چگونه احساس حسادتش را کنترل کند. این کتاب با زبانی ساده به کودک نشان میدهد که حسادت هم مانند خشم و ترس، احساسی طبیعی و قابلمدیریت است. والدین میتوانند با خواندن این داستان به کودک کمک کنند تا احساساتش را بهتر بشناسد و مهارت کنترل آنها را بیاموزد.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
خرسی و حسودی |
کرنلیا ماد اسپلمن |
هایده کروبی |
انتشارات فنی ایران (نردبان) |
۲۴ |

بغلم کن
کتاب بغلم کن داستان کاکتوس کوچکی به اسم کاکی را بیان میکند که دوست دارد اعضای خانوادهاش او را بغل کنند و به او محبت کنند؛ اما خانوادهٔ او فکر میکنند هیچکس نباید مزاحم دیگری شود و از کاکی میخواهند که ساکت و آرام باشد و مانند دیگران فقط نگاه کند. کاکی دنبال یک دوست میگردد تا او را بغل کند. او یک روز راه میافتد تا برای خودش یک دوست پیدا کند. این کتاب بر اهمیت دوستی و محبت تأکید میکند.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
بغلم کن |
سیمونا چیرائولو |
رامتین فرزاد |
زعفران |
۳۰ |

یوگا در جنگل
کودکان به انجام فعالیت مشترک با والدین خود علاقه زیادی دارند. یکی از بهترین فعالیتهای مشترک ورزش همراه با کودکان است. کتاب یوگا در جنگل داستان خرگوشی است که هر روز با یوگا شروع میکند و دیگران را هم تشویق به ورزش میکند. در این کتاب حرکات ساده برای تقویت سلامت جسم و روح آورده شده است که میتوانید با کودک خود انجام دهید.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
یوگا در جنگل |
برایان روسو |
میترا نوحی جهرمی |
برکه آبی |
۳۸ |

مجموعه «میمینی»
مجموعه میمینی یکی از پرطرفدارترین کتابهای کودک ایرانی است. روایت بامزه و جالب ناصر کشاورز از یک بچهمیمون بازیگوش و شیرین توجه همهی بچهها را جلب میکند. در هر کتاب از این مجموعه میمینی با ماجرایی تازه روبهرو میشود و درسی تازه میگیرید. یکی از مزیتهای این کتاب سؤالات انتهای کتاب است که فرصت خوبی برای گفتگوی تعاملی با کودک شکل میدهد.
|
نام کتاب |
نویسنده |
انتشارات |
تعداد جلد |
|
میمینی |
ناصر کشاورز |
افق |
۱۲ |

فیل ماکارون
بسیار پیش میآید که کودکان در مهدکودک، کلاس یا بین کودکان بزرگتر خانواده با زورگویی مواجه شود. تعدادی از والدین ترجیح میدهند خودشان این مسئله را حل کنند. اما در واقعیت بهتر است به کودکان آموزش بدهید مهارت دفاع از حق خود را یاد بگیرند. داستان فیل ماکارون درباره فیل بانو است که با قوانین ظالمانه کانگوروها مواجه میشود. فیل بانو عاشق ماکارونی است؛ اما حالا کانگوروها میگویند فیلها حق خوردن ماکارونی را ندارند. این داستان درباره واکنش فیل بانو به این قانون جدید است. این کتاب برای کودک ۴ سال مناسب است و مفاهیم عدالت، شجاعت و دفاع از حق خود را آموزش میدهد.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
فیل ماکارون |
جیکوب کریمر |
رضی هیرمندی |
پرتقالی | ۷۵ |

من و هیولای من
نگرانی و اضطراب یکی از سختترین احساسات است. فرقی ندارند چندساله باشید، در هر شرایطی رف اضطراب کار راحتی نیست. یکی از بهترین راهکارهای برای مقابله با این احساس صحبتکردن با دیگران یا کمکگرفتن از آنها است. این کتاب داستان پسری است که اضطرابش را به شکل یک هیولای زردرنگ میبیند. این کتاب در شناسایی و پذیرش احساسات منفی به کودکان کمک میکند.

مجموعه «حیوانات شگفتانگیز»
دنیای حیوانات همیشه برای کودکان جذاب است. آنها دوست دارند با حیوانات جدید آشنا شوند و بیشتر درباره آنها بدانند. در این مجموعه با روایتی طنز حیوانات را معرفی میکند تا کودکان بیشتر درباره ویژگیهای آنها بدانند. این کتاب در عین سرگرمی، آموزنده هم هست؛ بنابراین انتخاب جذابی برای کودکان علاقهمند به علم است.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد جلد |
|
حیوانات شگفتانگیز |
کلی تیلز |
شبنم حیدری پور |
پرتقال |
۶ |

خرگوش گوش داد!
این داستان درباره پسربچهای است که روزی با مهرههای خانهسازی ساختمان فوقالعادهای میسازد؛ اما ناگهان این ساختمان خراب میشود و تیلور با احساس غمی زیادی مواجه میشود. با اینکه تمامی حیوانات جنگل دوست دارند به او کمک کنند تنها خرگوش به او گوش میدهد.
این کتاب با روایت فوقالعاده خود برای تمام افراد خواندنی است و البته مهارت همدلی را بهخوبی به کودکان یاد میدهد. ترکیب تصاویر ساده و آرامبخش با داستان ملوس باعث غرقشدن کودکان در این کتاب میشود.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
حیوانات شگفتانگیز |
کوری دورفلد |
رضی هیرمندی |
پرتقال |
۳۶ |

بچهها از کجا میآیند؟
بچهها عاشق این هستند که درباره بهدنیاآمدن خود سؤالات زیادی بپرسند و والدین عادت دارند هر بار داستان خیالی را برای آنها تعریف کنند؛ اما بهتر نیست یکبار بهصورت ساده این ماجرا را برای آنها تعریف کنیم؟ این کتاب با زبانی ساده و با رعایت مرزهای امن اخلاقی به بیان ماجرای واقعی بهدنیاآمدن بچهها میپردازد.
|
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه | |
|
بچهها از کجا میآیند؟ |
سوفی بلکال |
شبنم حیدری پور |
پرتقال |
۳۲ |

مجموعه «صدای چی بود؟»
این مجموعه کتاب با هدف تقویت مهارت شنوایی کودکان و آشنایی آنها با صداهای محیط اطراف نوشتهشده است. این کتاب با شعرهای بامزه و استفاده از بازی و ریتم، مهارتهای زبانی، دایرهی واژگان و هوش موسیقیایی کودکان را تقویت میکند. این مجموعه شامل صدایی مانند خروس، ماشین، چکش نجاری است.
|
نام کتاب |
نویسنده |
انتشارات |
تعداد جلد |
|
بچهها از کجا میآیند؟ |
زهرا موسوی |
افق |
۵ |

جوجه بغلی
جوجه بغلی جزو کتابهایی است که با یک داستان ساده، مفهومی بزرگ را به کودکان آموزش میدهد. این کتاب داستان پرندهای به نام برنارد است که باوجود بالهای بسیار بزرگ خود نمیتواند پرواز کند. او تلاش زیادی میکند؛ اما بیفایده است. در نهایت احساس غم زیادی میکند؛ اما آشنایی با یک دوست جدید باعث میشود او از تفاوت خود لذت ببرد. این بهترین راهی است که به کودک خود بیاموزید تفاوتها همیشه نشانهی ضعف نیستند و گاهی باید از جنبه متفاوتی به آن نگاه کرد.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
جوجه بغلی |
جد آمادسون |
مریم عظیمی |
مهرسا |
۳۶ |

وقتی بن پستانکش را کنار میگذارد
کنارگذاشتن پستانک یکی از اولین چالشهای بین کودک و والدین است. کودکان با علاقهای که به پستانک خود دارند، تمایلی به کنارگذاشتن آن ندارند. این کتاب مصور به کودکان کمک میکند با استفاده از تجربه بن و بتی با اهمیت تصمیمگیری و ترک عادت آشنا شوند. در این کتاب پری پستانکی به بن و بتی کمک میکند تا کنارگذاشتن پستانک را بهعنوان بخشی از بزرگشدن بپذیرند و با آن کنار بیایند. شخصیت این دو کودک طوری بیان شده که کودکان بهخوبی با آنها همذاتپنداری میکنند و راحتتر ترک پستانک را میپذیرند.
|
نام کتاب |
نویسنده |
مترجم |
انتشارات |
تعداد صفحه |
|
وقتی بن پستانکش را کنار میگذارد |
جنی البوم |
زینب طاهری |
مهرسا |
۲۴ |

چرا برای کودکان ۴-۳ساله کتاب بخوانیم؟
کتابخواندن تاثیر زیادی بر آشنایی کودک با جهان اطراف و رشد مهارتهای زندگی، ذهنی و جسمی لازم دارد. از طریق داستان کودکان خیلی سریع و بهتر موضوعات را درک میکنند و در تعاملات روزمره خود به کار میبرند. بیان داستانی کتابها تاثیر عمیقتری بر آنها دارد.
بااینحال خرید کتاب کودک نیاز بهدقت و توجه زیادی دارد. در حال حاضر کتابهای زیادی منتشر میشوند؛ اما همگی از لحاظ محتوا و طراحی مناسب نیستند و گاهی اثر منفی میگذارند. شما با استفاده از فهرستهای کتاب تأییدشده یا لیست کتابهای انتشارات باتجربه با نگرانی کمتری کتاب مناسب برای کودکان خود تهیه کنید. رسالت ما در انتشارات نعناع تهیه کتاب باکیفیت تا در عین آموزش مفاهیم و سرگرمی، فرهنگ کتابخواندن را از سنم کم ترویج دهیم؛ به همین خاطر در کتابهای خود توجه را بر محتوا و موضوع گذاشتیم تا محصول نهایی برای کودکان جذاب باشد. کتابهای نعناع بهصورت فیزیکی یا الکترونیکی در سایت طاقچه در دسترس هستند.
